Nhóm thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 được chỉ định để kiểm soát đường huyết trong điều trị bệnh nhân đái tháo đường týp 2. Hiện nay, các thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 đang lưu hành tại Việt Nam bao gồm: dulaglutid (Biệt dược: Trulicity); liraglutid (Biệt dược: Victoza); semaglutid (Biệt dược: Ozempic).
Tính đến ngày 01/12/2025, Cơ sở dữ liệu Cảnh giác Dược New Zealand (Medsafe) đã ghi nhận hai báo cáo mô tả biến cố mất thị lực đột ngột sau khi sử dụng thuốc chủ vận thụ thể GLP-1. Cụ thể, trường hợp đầu tiên ghi nhận trên một bệnh nhân nữ với triệu chứng thấy chớp sáng và mất thị lực một phần ở mắt trái, và được chẩn đoán là NAION trong vòng vài tuần sau khi bắt đầu sử dụng semaglutid. Báo cáo ca còn lại được mô tả một bệnh nữ được chẩn đoán tắc tĩnh mạch võng mạc trung tâm trong vòng vài tuần sau khi bắt đầu sử dụng semaglutid.
Do đó, Medsafe sẽ tiến hành đánh giá về nguy cơ xuất hiện các biến cố gây mất thị lực đột ngột và kéo dài sau khi điều trị với các thuốc chủ vận thụ thể GLP-1.
Các biến cố bất lợi gây mất thị lực
Các rối loạn thị giác nghiêm trọng có thể dẫn đến mất thị lực bao gồm tắc tĩnh mạch võng mạc (do huyết khối), viêm động mạch tế bào khổng lồ (giant cell arteritis – GCA), viêm dây thần kinh thị giác (optic neuritis), và bệnh thiếu máu đầu thị thần kinh không do viêm động mạch (NAION).
Tắc tĩnh mạch võng mạc thường xảy ra do huyết khối hình thành trong tĩnh mạch võng mạc. Viêm động mạch tế bào khổng lồ (GCA) là tình trạng viêm niêm mạc các động mạch vừa và lớn, thường ở các động mạch ở vùng đầu, và dẫn đến mất thị lực đột ngột do tắc nghẽn các động mạch mi sau. viêm dây thần kinh thị giác liên quan đến tình trạng viêm của dây thần kinh thị, làm gián đoạn dẫn truyền tín hiệu thần kinh thị giác. Các bệnh lý này đều gây giảm tưới máu hoặc giảm dẫn truyền thần kinh, dẫn đến mất thị lực tạm thời hoặc vĩnh viễn tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và mức độ can thiệp kịp thời.
NAION là bệnh lý về mắt hàng đầu gây mất thị lực nặng và không hồi phục. Mặc dù cơ chế bệnh sinh chưa rõ ràng, tuy nhiên, tình trạng này được cho là liên quan đến sự giảm tưới máu tại đầu thị thần kinh, dẫn đến tổn thương do thiếu máu cục bộ.
Các yếu tố nguy cơ gây khởi phát bệnh lý NAION bao gồm huyết áp không ổn định, giới tính nam, đái tháo đường týp 2, tăng cholesterol máu, hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, hút thuốc lá và một số loại thuốc. NAION là hiếm gặp, với tần suất mắc ước tính từ 2 đến 10 trường hợp trên 100.000 bệnh nhân. Triệu chứng có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên thường gặp hơn ở bệnh nhân từ 50 tuổi trở lên.
Hiện nay, các thông tin sản phẩm của các chế phẩm chứa các thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 đang lưu hành tại New Zealand chưa đề cập đến nguy cơ NAION hoặc các rối loạn gây mất thị lực kéo dài khác. Tuy nhiên, một số nhà sản xuất có cảnh báo về nguy cơ tiến triển xấu đi của bệnh võng mạc đái tháo đường liên quan tình trạng đường huyết cải thiện quá nhanh.
Động thái của Medsafe
Medsafe sẽ đưa tín hiệu an toàn này vào Chương trình Giám sát an toàn thuốc quốc gia (Medicines Monitoring) nhằm tăng cường giám sát các biến cố gây mất thị lực đột ngột ở một hoặc hai mắt liên quan đến các thuốc chủ vận thụ thể GLP-1.
Điểm tin: DS. Bùi Thị Phương Thảo
Hiệu đính: DS. Nguyễn Hà Nhi