Cơ quan quản lý Dược phẩm New Zealand (Medsafe) gần đầy đã ghi nhận được một số báo cáo về phản ứng quá mẫn nghiêm trọng ở bệnh nhân có tiền sử mắc hội chứng Alpha-gal (Alpha-gal syndrome - AGS) sau khi sử dụng ustekinumab. Theo đó, trong Bản tin mới nhất ngày 03/09/2026, Cơ quan này đã đưa tin cảnh báo về nguy cơ quá mẫn hiếm gặp nhưng có ý nghĩa lâm sàng liên quan AGS.

Hội chứng Alpha-gal (AGS)

AGS (còn gọi là dị ứng thịt đỏ hoặc dị ứng thịt của động vật có vú) là phản ứng dị ứng qua trung gian immunoglobulin E (IgE) với galactose-α-1,3-galactose (alpha-gal) có trong mô của hầu hết các loài động vật có vú không thuộc bộ linh trưởng, cũng như trong ruột và nước bọt của ve. Hội chứng này xảy ra sau khi bị một số loài ve cắn, các loài ve liên quan đến AGS có sự khác nhau tùy theo khu vực địa lý.

Người mắc AGS có thể gặp phản ứng quá mẫn khi tiêu thụ các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật có vú (ví dụ: thịt đỏ như bò, heo hoặc cừu, và các sản phẩm khác như gelatin hoặc sữa). Ngoài ra, một số sản phẩm khác cũng chứa alpha-gal có nguồn gốc từ động vật có vú (như một số loại thuốc sinh học, vắc-xin và tá dược phẩm) cũng có thể gây phản ứng quá mẫn ở những đối tượng bệnh nhân này. Khác với hầu hết các phản ứng dị ứng khác, quá mẫn liên quan đến AGS thường khởi phát muộn, sau 2 đến 6 giờ kể từ khi tiếp xúc với tác nhân dị ứng.

Các biểu hiện lâm sàng của AGS có thể gồm từ các phản ứng mức độ nhẹ - trung bình như mề đay, phù mạch, triệu chứng trên tiêu hóa, đến các phản ứng phản vệ nặng. Chẩn đoán dựa trên tiền sử lâm sàng và xét nghiệm kháng thể IgE đặc hiệu alpha-gal trong huyết thanh.

Hội chứng Alpha-gal (AGS) và các thuốc sinh học

Một số loại thuốc sinh học, bao gồm kháng thể đơn dòng, có thể chứa alpha-gal. Ở bệnh nhân AGS, tiếp xúc với các loại thuốc này có thể gây ra phản ứng quá mẫn. 

Dữ liệu trên toàn thế giới, các phản ứng quá mẫn đã được báo cáo ở bệnh nhân AGS liên quan đến các thuốc cetuximab, infliximab hoặc natalizumab. Tại New Zealand, thông tin về AGS và nguy cơ phản ứng quá mẫn được cập nhật đối với các chế phẩm chứa cetuximab và ustekinumab. Cơ quan này cho biết sẽ tiếp tục cập nhật nguy cơ này trong các chế phẩm chứa các kháng thể đơn dòng liên quan khác.

Khuyến cáo dành cho nhân viên y tế

Cân nhắc hội chứng AGS như một nguyên nhân của các phản ứng quá mẫn ngay lập tức hoặc muộn liên quan đến thuốc, đặc biệt ở bệnh nhân có tiền sử bị ve cắn hoặc tiền sử dị ứng muộn sau khi tiêu thụ các sản phẩm động vật có vú (ví dụ: thịt bò, thịt heo, thịt cừu, gelatin hoặc sữa).

Xử trí theo hướng dẫn xử trí phản ứng phản vệ và cân nhắc ngừng thuốc nghi ngờ.