Dinh dưỡng đường tĩnh mạch (parenteral nutrition) là phương pháp cung cấp dưỡng chất trực tiếp vào tuần hoàn máu qua đường tĩnh mạch, được chỉ định cho bệnh nhân không thể hấp thu dinh dưỡng qua đường tiêu hóa. Dung dịch truyền bao gồm các axit amin, nhũ tương lipid, glucose, vitamin, nguyên tố vi lượng, chất điện giải và nước.
Do các vấn đề về độ ổn định hóa lý, nguy cơ nhiễm vi sinh vật, nhiễm khuẩn huyết liên quan đến catheter và yêu cầu theo dõi chặt chẽ, dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch được xếp vào nhóm liệu pháp có nguy cơ cao.
Quy trình chuẩn bị và pha chế dinh dưỡng tĩnh mạch có sự khác nhau giữa các nhà sản xuất và giấy phép lưu hành, dẫn đến sự thiếu đồng nhất trong khuyến cáo sử dụng bộ lọc trên tờ thông tin sản phẩm. Sau khi tiếp nhận báo cáo liên quan đến việc Phòng ngừa Tử vong trong Tương lai (Regulation 28), Cơ quan Quản lý Dược phẩm Anh (MHRA) đã tiến hành rà soát các hướng dẫn và nhận thấy thấy thông tin từ các nhà sản xuất chưa thống nhất với khuyến cáo của Nhóm Dinh dưỡng Dược phẩm Anh (BPNG).
Trong tuyên bố quan điểm năm 2025, BPNG khuyến cáo sử dụng bộ lọc thường quy cho tất cả các trường hợp truyền dinh dưỡng tĩnh mạch: dùng bộ lọc 1,2 µm cho mọi chế phẩm dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch, dùng bộ lọc 0,2 µm cho dung dịch dạng nước không chứa lipid và thực hiện lọc tối thiểu theo tờ thông tin sản phẩm. Khuyến cáo này được đồng thuận bởi Hiệp hội Dinh dưỡng Tĩnh mạch và Đường ruột Anh, Nhóm Dược Nhi khoa - Sơ sinh và Nhóm Điều dưỡng Dinh dưỡng Quốc gia. MHRA đã yêu cầu tất cả các đơn vị cung cấp chế phẩm dinh dưỡng đường tĩnh mạch chuẩn hóa thông tin và bổ sung các yêu cầu về bộ lọc.
Bộ lọc trong truyền dinh dưỡng đường tĩnh mạch giúp ngăn không khí vào đường truyền (có thể gây thuyên tắc khí) và giữ lại các tiểu phân lạ. Các tiểu phân này có thể xuất hiện từ hệ thống dây truyền dịch, từ thành phần của chế phẩm, từ thao tác kết nối thiết bị, hoặc do kết tủa hình thành từ tương kỵ hóa lý giữa các thành phần dinh dưỡng hoặc với thuốc dùng đồng thời. Tiểu phân có thể lắng đọng tại hệ vi mạch của các cơ quan và gây ra những hậu quả lâm sàng nghiêm trọng. Bộ lọc cũng giúp loại bỏ các giọt lipid kích thước lớn có thể hình thành trong nhũ tương lipid không ổn định. Bộ lọc không thay thế cho quy trình kiểm soát sản xuất đạt chuẩn hay kỹ thuật vô trùng; mà đóng vai trò là một biện pháp giảm thiểu nguy cơ nhiễm bẩn từ tiểu phân hoặc kết tủa.
Khuyến cáo dành cho nhân viên y tế
- Đảm bảo tất cả dung dịch dinh dưỡng đường tĩnh mạch được truyền qua bộ lọc có kích thước lỗ lọc không lớn hơn 1,2 µm.
- Đối với dung dịch dạng nước không chứa lipid, nên sử dụng bộ lọc 0,2 µm.
- Cần thay bộ lọc và bộ dây truyền khi: thay túi/chai dinh dưỡng mới; căn cứ vào hạn dùng của chế phẩm; quy định kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở và hạn dùng của bộ lọc.
- Ưu tiên sử dụng bộ dây truyền có tích hợp sẵn bộ lọc. Bộ lọc gắn thêm là lựa chọn thay thế phù hợp với điều kiện tuân thủ các hướng dẫn về kiểm soát nhiễm khuẩn.
Khuyến cáo dành cho cơ sở khám chữa bệnh
- Đảm bảo quy trình sử dụng bộ lọc được thực hành theo tiêu chuẩn khi truyền dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch;
- Các bộ dây truyền và bộ lọc đi kèm không tương thích với tất cả các loại bơm truyền dịch, do đó cần cân nhắc yếu tố này khi đấu thầu và mua sắm vật tư.