Clorhexidin là chất sát khuẩn có mặt trong nhiều chế phẩm thuốc dùng ngoài (dung dịch, kem hoặc xà phòng), nước súc miệng, dung dịch xịt miệng, viên ngậm hoặc gel sát trùng niệu đạo. Ngoài ra, clorhexidin còn có mặt trong các sản phẩm khác với vai trò là chất bảo quản.
Phản ứng dị ứng là phản ứng có hại đã được biết đến của clorhexidin, có thể gặp khi dùng tại chỗ. Phản ứng dị ứng do clorhexidin là hiếm gặp nhưng có thể nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng khó thở, thậm chí là sốc phản vệ. Trong đó, CBIP lưu ý về một số trường hợp phản ứng dị ứng nghiêm trọng và sốc phản vệ trong cơ sở dữ liệu Cảnh giác dược. Trung tâm Cảnh giác Dược Hà Lan (LAREB) ghi nhận được được trường hợp sốc phản vệ sau khi sử dụng clorhexidin đầu tiên vào năm 2022 trên một bệnh nhân cao tuổi sau 10 phút sử dụng gel chứa lidocain và clorhexidin để đặt ống thông tiểu đã xuất hiện sốc phản vệ và phải can thiệp hồi sức tích cực. Tuy nhiên, bệnh nhân đã tử vong sau hai tháng điều trị tích cực. Đáng chú ý là, bệnh nhân này đã có tiền sử dị ứng với clorhexidin được ghi nhận trước đây. Bên cạnh đó, Cơ quan Liên bang Bỉ về Thuốc và Sản phẩm Y tế (FAMHP) cũng ghi nhận được một trường hợp bệnh nhân có tiền sử dị ứng với tá dược clorhexidin có trong một chế phẩm thuốc kháng acid. Sau khi xử trí tiêm corticoid, các triệu chứng của bệnh nhân dần cải thiện.
Cơ sở dữ liệu Cảnh giác dược của Pháp giai đoạn 2010-2020 cũng đã ghi nhận được 17 trường hợp sốc phản vệ sau khi sử dụng clorhexidin ngoài da ở trẻ em. Trong đó, ở 14 trẻ, các triệu chứng xuất hiện trong vòng một giờ sau khi bôi thuốc, 07 trẻ em cần nhập viện điều trị. Đáng chú ý là, trong 14 trẻ có 10 trẻ đã có tiền sử dị ứng với clorhexidin, và 02 trường hợp trẻ sau sử dụng lại clorhexidin dẫn đến tái xuất hiện phản ứng dị ứng với các triệu chứng nghiêm trọng hơn.
Khuyến cáo từ CBIP
- Lưu ý rằng clorhexidin có thể có mặt trong các chế phẩm thuốc và sản phẩm không phải thuốc (như mỹ phẩm) với vai trò chất sát khuẩn hoặc lẫn tá dược. Cần kiểm tra kỹ các thành phần trên nhãn của sản phẩm trước khi sử dụng.
- Ghi chú và khai thác kỹ tiền sử dị ứng trong hồ sơ bệnh án của bệnh nhân.
Nguồn: https://www.cbip.be/fr/chlorhexidine-risque-de-reactions-allergiques-potentiellement-graves/
Điểm tin: DS. Bùi Thị Phương Thảo
Hiệu đính: DS. Nguyễn Hà Nhi
