Thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 (GLP-1 RA) là nhóm thuốc có tác dụng tương tự một hormon tự nhiên của cơ thể là peptid giống glucagon-1 (GLP-1) được tiết ra từ ruột. Thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 có tác dụng giảm nồng độ đường trong máu sau khi ăn và giúp kiểm soát sự thèm ăn và lượng thức ăn nạp vào cơ thể. Năm 2005, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cấp phép cho thuốc đầu tiên trong nhóm thuốc này với chỉ định là liệu pháp bổ trợ nhằm cải thiện kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường type 2.

Rối loạn tâm thần và các thuốc chủ vận thụ thể GLP-1

Thông tin sản phẩm thuốc chủ vận GLP-1 đã được phê duyệt có chứa thông tin trong mục Cảnh báo và Thận trọng về nguy cơ tiềm ẩn rối loạn tâm thần (như có ý định và hành vi tự sát). Các thông tin cảnh báo này cũng có trong thông tin sản phẩm của các loại thuốc giảm cân khác do ghi nhận được các báo cáo về các biến cố này đối với nhiều loại thuốc được sử dụng hoặc nghiên cứu cho mục đính giảm cân trước đây.    

Tháng 07/2023, sau khi nhận được các báo cáo hậu mãi về biến cố rối loạn tâm thần ở sau khi sử dụng GLP-1, FDA đã tiến hành đánh giá về mối liên quan thuốc và biến cố này dựa trên các thử nghiệm lâm sàng và dữ liệu hậu mãi (bao gồm các nghiên cứu quan sát, báo cáo ca bệnh). Kết quả đánh giá ban đầu cho thấy chưa tìm thấy mối liên quan giữa việc sử dụng GLP-1 và sự xuất hiện của các ý định hay hành vi tự sát trên bệnh nhân. Tuy nhiên, do số lượng báo cáo được ghi nhận trong các thử nghiệm riêng lẻ còn ít, do đó, ước tính nguy cơ chưa chắc chắn. Để khắc phục nhược điểm này, FDA đã thực hiện một nghiên cứu phân tích gộp toàn diện dựa trên các thử nghiệm lâm sàng trong quá trình phát triển thuốc GLP-1 để ước tính nguy cơ. Phân tích gộp này đánh giá nguy cơ rối loạn tâm thần giữa các GLP-1 so với giả dược. 91 thử nghiệm lâm sàng có đối chứng được đưa vào phân tích gộp, bao gồm 107.910 bệnh nhân (60.338 bệnh nhân được điều trị bằng GLP-1 RA và 47.572 bệnh nhân được điều trị bằng giả dược). Kết quả cho thấy GLP-1 không gây gia tăng nguy cơ xuất hiện ý định, hành vi tự sát hoặc các rối loạn tâm thần khác như lo âu, trầm cảm, cáu gắt, …..    

Ngoài ra, FDA đã tiến hành một nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu sử dụng dữ liệu từ Hệ thống giám sát an toàn thuốc và vắc xin sau lưu hành của Hoa Kỳ (Hệ thống Sentinel) để so sánh nguy cơ tự gây thương tích giữa nhóm bệnh nhân mới sử dụng thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 và nhóm sử dụng thuốc ức chế đồng chủ vận natri-glucose 2 (SGLT2i). Quần thể nghiên cứu bao gồm 2.243.138 bệnh nhân đái tháo đường týp 2 (1.161.983 bệnh nhân sử dụng GLP-1 và 1.081.155 bệnh nhân sử dụng SGLT2i) trong giai đoạn từ ngày 01/10/2015 đến ngày 20/09/2023. Sau khi loại bỏ các các yếu tố nhiễu trong nghiên cứu, FDA kết luận các thuốc chủ vận GLP-1 không làm tăng nguy cơ tự gây thương tích so với các thuốc SGLT2i. Tương tự, FDA cũng không tìm thấy nguy cơ tăng lên ở phân nhóm bệnh nhân mắc đồng thời bệnh đái tháo đường týp 2 và béo phì.    

FDA cũng đã đánh giá các nghiên cứu quan sát và nghiên cứu gộp hiện có nhằm đánh giá mối quan hệ nhân quả giữa thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 và nguy cơ xuất hiện ý định hoặc hành vi tự sát. Kết quả cho thấy toàn bộ các dữ liệu nghiên cứu này không ủng hộ cho mối quan hệ nhân quả giữa thuốc và biến cố bất lợi này. Do đó, FDA yêu cầu nhà sản xuất loại bỏ thông tin liên quan đến nguy cơ xuất hiện ý định, hành vi tự sát khỏi thông tin sản phẩm của các thuốc GLP-1 hiện đang lưu hành như Saxenda (liraglutide), Wegovy (semaglutide) và Zepbound (tirzepatide).

Khuyến cáo dành cho nhân viên y tế

- FDA không tìm thấy sự gia tăng của nguy cơ xuất hiện ý định hoặc hành vi tự sát sau khi sử dụng thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 dựa trên một đánh giá toàn diện từ tất cả các dữ liệu hiện có.

- FDA sẽ yêu cầu loại bỏ nội dung cảnh báo này trong mục Cảnh báo và Thận trọng đối với các chế phẩm thuốc GLP-1 đang lưu hành, từ đó, đảm bảo nhất quán về thông tin an toàn trong toàn bộ thông tin sản phẩm của các chế phẩm này

- Đối với các trường hợp bệnh nhân có xuất hiện ý định tự sát/hành vi tự sát, khuyến cáo bệnh nhân thăm khám chuyên khoa tâm thần để được đánh giá.